Ποιά είναι η Αριστερά που θέλουμε

 Αναδημοσίευση άρθρου μου από τη Μεταρρύθμιση

Οι ραγδαίες εξελίξεις στην πολιτική σκηνή δεν αφήνουν περιθώρια για παρανοήσεις και συμβιβασμούς. Είναι απαραίτητο να ξεκαθαρίσουμε ποια είναι η Αριστερά που θέλουμε. Ποιο είναι το όραμα της Αριστεράς στη σύγχρονη Ελλάδα και πως αυτό το όραμα θα γίνει πολιτική. Πέρα και έξω από κομματικά στεγανά και τους ιστορικούς εγκλωβισμούς. Πέρα από ιδεολογικές και «κληρονομικές» αγκυλώσεις. Πέρα από ένα λόγο στείρο και ξύλινο, εμποτισμένο συναισθηματικά με το σπόρο της αντίδρασης χωρίς αντίκρισμα.

Όλοι μιλάνε για την Αριστερά. Εφημερίδες, περιοδικά, τηλεόραση, διαδίκτυο, συζητήσεις σε μικρές και μεγάλες - πολιτικά ανήσυχες παρέες. Πολύχρωμα και πολυσυλλεκτικά think tanks. Νεολαία γεμάτη δύναμη αλλά και προβληματισμό που αναζητά σημεία αναφοράς. Μια προοδευτική συνισταμένη ως φάρο πορείας, μέσα στην πολυσήμαντη κρίση της εποχής μας. Κρίση βαθιά πολιτισμική για την Ελλάδα. Κρίση ταυτότητας, θεσμών και ιδεολογιών.

Όλοι μιλάνε για την Αριστερά, και αναφέρονται στην κομματική της εκπροσώπηση στο Ελληνικό κοινοβούλιο. Στο ΚΚΕ, στη ΔΗΜ.ΑΡ, στο ΣΥΡΙΖΑ, στους Οικολόγους (παλιότερα) ακόμα και στο παλαιό ΠΑΣΟΚ. Και ρωτούν τι κάνει η Αριστερά για τα προβλήματα των Ελλήνων. Ποιές είναι οι θέσεις και το πρόγραμμα της; Τι προτείνει για τη βελτίωση της ζωής μας; Κι εκεί που περιμένεις, βροχή προτάσεων και αντιπροτάσεων, καταιγισμό απόψεων και προσεγγίσεων - μια δημιουργική αναμπουμπούλα - πέφτει σιωπή απόλυτη και σιγή ασυρμάτου. Και για να βρεθούν απαντήσεις ξεθάβονται από τα κόκκινα σεντούκια παλιά συγγράμματα-εγκυκλοπαίδειες φρονημάτων, «ιερές αγελάδες» και κομματικά εικονίσματα, θέσφατα και φιρμάνια, «στρατηγικές γραμμές» και δημοσκοπήσεις αγωνίας. Και η αμηχανία καλά κρατεί.

Όλοι μιλάνε για τη Αριστερά, και μιλάνε για το μικρό ξαδελφάκι τους. Αυτό με τα κοντά παντελονάκια και τη σφεντόνα στην τσέπη, που φτιάχνει το μαλλί καρφάκι και βγαίνει στην πλατεία «αγανακτισμένο» να φωνάξει και να «πληγώσει» το σύστημα. Αυτό το μικρό, το άψητο στις δυσκολίες της ζωής. Που άλλοτε μας τα λέει σωστά, άλλοτε μας τα λέει περίεργα, άλλοτε πάει με τα μπουλούκια των πολλών-παρασυρμένο από το πάθος τους, κι άλλοτε κάθεται μονάχο του σε μια γωνιά, βυθισμένο σε ακαθόριστες και μελαγχολικές σκέψεις. Πάντως αυτό το ξαδελφάκι εμείς το αγαπάμε και δεν το αφήνουμε ποτέ να παρασύρεται σε αρνητικές και «δύσκολες» κουβέντες. Απαισιόδοξες και μεμψίμοιρες, του τύπου ότι τα πάντα τριγύρω άλλαξαν και πρέπει κι αυτό κάποτε να ωριμάσει. Και αν το πούμε απότομα, πως θα το πάρει το παιδί μας; Θα το στεναχωρήσουμε και θα ‘ναι κρίμα…

Όλοι μιλάνε για την Αριστερά. Όμως μιλάνε για μια ανάμνηση παλιά. Μια Αριστερά που την προσπέρασε το «τρένο του εκσυγχρονισμού». Που ενσωματώθηκε ως «απαραίτητη αντιπολίτευση» στο μηχανισμό του ίδιου του συστήματος νομής της εξουσίας. Που εκπολιτίστηκε, δάνεισε τις ιδέες της και τελικά τις ξέχασε. Τις αντέγραψαν οι «απέναντι» και τις σέρβιραν για δικές τους. Και κέρδισαν ακόμα, από την κρίσιμη μάζα των ψηφοφόρων της, απανωτές εκλογικές αναμετρήσεις.

Και η Αριστερά τι απέγινε; Παθητικά αρκέστηκε στο ρόλο που της έταξαν. Στο ρόλο του διακοσμητικού στοιχείου δίχως αυθεντικές πολιτικές θέσεις, δίχως αιχμές λογικής, δίχως φωνή να καταγγείλει και να εκθέσει τα κακώς κείμενα στην Ελλάδα του 2013. Ένα ρόλο ουραγού των εξελίξεων, που ενίοτε εμφανίζεται με το πρόσωπο καρικατούρας, να εξαντλεί τις αντοχές ακόμα και των πιστών της φίλων.

Είναι όμως έτσι; Είναι η κατάσταση μη αναστρέψιμη; Έχει χαθεί η ελπίδα; Τίποτα δεν έχει χαθεί – αντιθέτως! Τώρα είναι η στιγμή να μιλήσουμε ανοιχτά, με ειλικρίνεια και σθένος, για το τι πραγματικά θέλουμε. Για το ποιοί πραγματικά θέλουμε να είμαστε. Δημόσια. Με φωνή ρωμαλέα και δυνατή. Δίχως παρανοήσεις, δίχως συμβιβασμούς.

Θέλουμε μια Αριστερά μεταρρυθμιστική, που θα τολμήσει να πει την αλήθεια στο λαό. Την επώδυνη αλήθεια-όχι τη βολική. Δίχως να υπολογίζει το κόστος που αναλαμβάνει. Δίχως κουβέντες μεσοβέζικες που θα χαϊδεύουν ποσοστά. Που θα τολμήσει να διαβάσει ξανά την ιστορία και ν’ αγκαλιάσει ανθρώπους της προόδου απ’ όλες τις παρατάξεις. Δίχως διαχωριστικές γραμμές. Δίχως «ονομασίες προέλευσης». Με ανοικτές και διαφανείς διαδικασίες. Που θα κοιτάξει τα προβλήματα του τόπου ρεαλιστικά, αλλά κατάματα, βάζοντας τις αναγκαίες προτεραιότητες. Δίχως να αμφισβητεί την Ευρωπαϊκή ταυτότητα της χώρας. Δίχως να αρκείται στη μοιρολατρική αποδοχή του κομπάρσου των εξελίξεων. Που θα ενώσει τους πολίτες και τους θεσμικούς τους εκπροσώπους κάτω από τη σημαία της εκ βάθρων αλλαγής των κατεστημένων ηθών του δημόσιου βίου. Σε μια πορεία αληθινού εκδημοκρατισμού και ριζοσπαστισμού στην κρατική διοίκηση. Σε μια πορεία υπευθυνότητας για την κοινωνία.

Θέλουμε μια Αριστερά λαϊκή, μπροστάρη των κοινωνικών διεκδικήσεων για τα δικαιωμάτων των μη προνομιούχων. Των φτωχών και περιθωριοποιημένων από τη λαίλαπα των δεξιών πολιτικών, που ενδύονται τις «μνημονιακές επιταγές» για να διαλύσουν την πρόνοια και την αλληλεγγύη. Θέλουμε μια Αριστερά των πολλών, για να πολεμήσουμε τη δεξιά των λίγων και ισχυρών. Αυτών που έχουν αλλοτριώσει τη φυσιογνωμία της πατρίδας μας, με την ακόρεστη δίψα τους για εξουσία και επιβολή.

Εμείς οι πολλοί θα δώσουμε την απάντηση στην κρίση. Γιατί εμείς βιώνουμε την κρίση στο πετσί μας. Εμείς αυτή την Αριστερά θέλουμε. Γι’ αυτή την Αριστερά παλεύουμε. Σε αυτή την Αριστερά πιστεύουμε. Στην Αριστερά της δικαιοσύνης και της αλλαγής. Στο χέρι μας είναι να ξανανέβουμε στο τρένο της ιστορίας.

Η κρίση δημοκρατίας στην Ευρώπη

Αυτό που συμβαίνει στην Ευρώπη αρχής γενομένης της κρίσης, είναι πολύ απλό και πολύ ξεκάθαρο.

Η δημοκρατία που στηρίχτηκε στην ευημερία, έχει αρχίσει να συρικνώνεται ως κοινή πεποίθηση ανθρώπων και κυβερνήσεων. Κοντολογίς, όλο και λιγότεροι πιστεύουν στην αρτιότητα της και στη δυνατότητα της να εγγυάται καλά αποτελέσματα.

Ιστορικά αν το δούμε, θα διαπιστώσουμε ότι το πολίτευμα αυτό, για να ευδοκιμήσει χρειάζεται ορισμένες πολύ σημαντικές προϋποθέσεις, δηλαδή την εξής μια. Στιβαρή εθνική οικονομία. Και κατ' επέκταση στιβαρή Ευρωπαϊκή οικονομία.

Ας το πάρουμε λοιπόν ανάποδα. Ποιές χώρες έχουν στιβαρές εθνικές οικονομίες και άρα ποιές χώρες είναι οι ατμομηχανές της οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης?

Ειναι γνωστό. Οι βόρειες χώρες. Οι χώρες δηλαδή με εξαγωγές βαριάς βιομηχανίας, τεχνολογία, ρυθμισμένες αγορές, καινοτομία στις οικονομικές τους δραστηριότητες κλπ. Αυτές οι χώρες έχουν και μια "καλά εδραιωμένη" πολιτική διαχείριση που βασίζεται στην κοινωνική συναίνεση και τη μετριοπάθεια, ασχέτως του αν κυβερνούν αντίπαλοι πολιτικοί χώροι κάθε τετραετία.

Σε αυτές τις χώρες ανθίζει η δημοκρατία όπως την έχουμε στο μυαλό μας. Η λεγόμενη "αστική δημοκρατία δυτικού τύπου".

Αντίθετα, στον πολύπαθο Νότο, που τα οικονομικά προβλήματα είναι πολλά και συσσωρευμένα από χρόνια, η δημοκρατία κλονίζεται συθέμελα εξαιτίας της οικονομικής κρίσης.

Γιατί κλονίζεται η δημοκρατία? Επιστρέφουμε στην αρχική μας παραδοχή. Γιατί οι "αστικές δημοκρατίες δυτικού τύπου" βασίζονται στην οικονομική ευημερία, την σταθερότητα, την ελεύθερη αγορά, το εμπόριο, τις εξαγωγές κλπ

Η πολιτική κρίση στο Νότο εκδηλώθηκε ως δυσπιστία απέναντι στις κατεστημένες πολιτικές δυνάμεις οι οποίες κλήθηκαν αν αντιμετωπίσουν την τραπεζική και δημοσιονομική κατάρρευση. Και τελικά σε ένα ρευστό και αβέβαιο πολιτικό σκηνικό με συνεχείς ανατροπές και συνεχή ένταση που συμπαρασύρει και πολλές άλλες παραμέτρους.

Πως όμως να εξηγήσουν οι πολιτικοί στους ψηφοφόρους τους, ότι οι εθνικές οικονομίες δεν στηρίζονται αποκλείστικά στις εγχώριες εθνικές δυνατότητες παραγωγής, κατανάλωσης, ανάπτυξης κλπ αλλά αποτελούν μέρη ενός ευρύτατα αποκεντρωμένου διεθνούς περιβάλλοντος? Ειδικά στις αγορές κεφαλαίων και άρα το δανεισμό? (παγκοσμιοποίηση)

Πως να εξηγήσουν οι πολιτικοί στους ψηφοφόρους τους ότι τα φτηνά εργατικά χέρια είναι οι μετανάστες και κατά προτίμηση όσοι δε μπορούν να κατοχυρώσουν δικαιώματα ιθαγένειας και κοινωνικής αφομοίωσης? Ότι η λειτουργία μιας βιομηχανικής παραγωγής απαιτεί χαμηλά εργατικά κόστη? Ότι στην Ελλάδα για παράδειγμα, η παράνομη και ανασφάλιστη εργασία αποτελεί τον κανόνα και όχι την εξαίρεση?

Πως να εξηγήσουν οι πολιτικοί στους ψηφοφόρους τους ότι σοβαρές αποφάσεις οικονομικής διαχείρισης των κρατών και άρα αυτοτέλειας τους, έχουν εκχωρηθεί σε υπερεθνικά όργανα τα οποία αρκούνται σε ρόλο Πόντιων Πιλάτων δίχως να προκρίνουν πραγματικά δίκαιες λύσεις απέναντι στις ασυμμετρίες και τις ανισορροπίες εντός της ΕΕ?

Εδώ θα μπορούσαμε να πούμε ότι μια τέτοια δημοκρατία τελικά δεν είναι πραγματική δημοκρατία. Αλλά παράγωγο προϊόν του οικονομικού φιλελευθερισμού. Του laissez faire-laissez passe.

Θα μπορούσαμε λοιπόν να συμπαιράνουμε ότι στην Ευρώπη η δημοκρατία ελέγχεται από τους διαχειριστές της οικονομικής πραγματικότητας. Των λίγων εκείνων που "τρέχουν" την ατμομηχανή και τα βαγόνια που την ακολουθούν.

Και θα πέφταμε μέσα, γιατί έτσι είναι στο τέλος της ημέρας

Τα αποτελέσματα των Ιταλικών εκλογών, της Ελληνικής αδυναμίας να αντιμετωπίσει την ύφεση, του Ισπανικού κατακερματισμού σε κρατικό επίπεδο αποδεικνύουν την ανάγκη για αλλαγή του μοντέλου διακυβέρνησης στην Ευρώπη, εφόσον το ζητούμενο είναι να υφίσταται μια Ευρωπαϊκή Ένωση στην ουσία και όχι στα λόγια.

Η εμβάθυνση της τραπεζικής ένωσης, ως προϋποθεση της οικονομικής σταθερότητας, στηρίζεται στο μοντέλο που παρουσιάσαμε νωρίτερα. Ότι μια δημοκρατία είναι εύρωστη όταν είναι και η οικονομία της ακμαία.

Όμως το πρόβλημα της Ευρώπης δεν είναι αυτό.

Το βασικό πρόβλημα της Ευρώπης είναι ότι ουδέποτε υπήρξε μια συλλογική ταυτότητα, μια κοινή συνείδηση, μια ενιαία στάση και τελικά μια ευρύτερη κουλτούρα αλληλεγγύης, συναισθήματα που πηγάζουν από τις κοινές αντιλήψεις των ίδιων των ανθρώπων, των λαών που διαβιούν εντός της.

Αντί λοιπόν να σχεδιάζονται επί χάρτου τραπεζικές και πολιτικές ενώσεις, από τους προνομιούχους και τους διαχειριστές της Ευρωζώνης, ας κοιτάξουν να αφουγκραστούν τη θέληση των πολιτών τους και να παρέχουν πραγματικές δυνατότητες σύγκλισης μεταξύ Βορρά και Νότου.

Οι δυνατότητες αυτές σίγουρα εμπεριέχουν την οικονομική παράμετρο, όμως πάνω και πέρα απ όλα περιέχουν μια ευρύτερη κοινωνική και ηθική συναίνεση.

Ένα ευρωπαϊκό κοινωνικό συμβόλαιο. Ένα κοινό μέλλον για μιά κοινή εθνοτική οντότητα.

Ποδόσφαιρο και πολιτική-μια παρεξηγημένη σχέση

Αναδημοσιεύω το κείμενο μου, από την ιστοσελίδα overlap.gr: http://www.overlap.gr/?p=11887

Είναι γνωστό στην Ελλάδα ότι η πολιτική σκέψη, έχει υποκατασταθεί από την πελατειακή εξάρτηση σε κάθε τομέα της ζωής μας. Αποδείχτηκε περίτρανα με το σκάνδαλο των στημένων αγώνων ότι και στο ποδόσφαιρο έχει παίξει σημαντικό ρόλο. Από την άλλη μεριά, οι νίκες της εθνικής μας ομάδας, αλλά και διάφορων συλλόγων, έγιναν οχήματα μεταφοράς πολιτικών μηνυμάτων προς πάσα κατεύθυνση. Αυτό ίσως να σημαίνει, ότι τελικά οι δύο χώροι, έχουν περισσότερα κοινά, παρά αντιθέσεις.

Δεν αναφερόμαστε φυσικά στη διοίκηση του ποδοσφαίρου, που υπάγεται στο υπουργείο Πολιτισμού. Από μόνο του αυτό το ζήτημα είναι εντελώς ξεχωριστό. Το θέμα που μας ενδιαφέρει, είναι ότι οι νίκες, οι ήττες, οι διεκδικήσεις και η συμπεριφορά του κάθε χώρου (ποδοσφαίρου και πολιτικής) αποδεικνύουν πως τα αντανακλαστικά του Ελληνικού λαού «ερεθίζονται» με τον ίδιο τρόπο.

Η μάχη του αδύνατου ενάντια στον ισχυρό. Η μάχη του κοινωνικά δίκαιου απέναντι στο οικονομικά τυραννικό. Η πρωτεύουσα απέναντι στην περιφέρεια. Οι ανισότητες, που στο χορτάρι ή μπροστά στην κάλπη «επιβάλλεται» να εξισωθούν, βορά στα μάτια του φιλοθεάμονος κοινού. Και η τελική «κάθαρση» όπως έλεγαν τον επίλογο των αρχαίων δραμάτων, που πάντοτε αποκαθιστά τις σχέσεις μεταξύ των αντιμαχόμενων, «δίνοντας την απάντηση». Άλλοτε θετική (όπως πανηγυρίσαμε στη νίκη του Ολυμπιακού) και άλλοτε αρνητική (όπως συνέβη με το Μνημόνιο και το ΔΝΤ).

Μπορεί σε πρώτη ανάγνωση να φαίνεται παράξενο, να συγκρίνονται δυο διαφορετικά πράγματα μεταξύ τους. Το «διασκεδαστικό» ποδόσφαιρο και η «στενάχωρη» πολιτική. Όμως τα αιτήματα και οι προσδοκίες, είναι παρόμοια. Και μέχρι πρότινος βασίστηκαν (καλώς ή κακώς) σε διάφορες εσφαλμένες, κατά τη γνώμη μας, παραδοχές.

Στην πολιτική σκηνή, όλοι μας έλεγαν πως οι Έλληνες, αξίζουμε να περνάμε ζωή και κότα, χωρίς να έχουμε τακτοποιήσει σωστά τα «του οίκου μας», μόνο και μόνο επειδή «δώσαμε τα φώτα μας στην Ευρώπη» ή γιατί είμαστε λαός ικανότατος, ευρηματικός, με μια μοναδική κουλτούρα. Στο ποδόσφαιρο, ζητούσαμε από τις ομάδες μας, να «βγάλουν μάτια» στα Ευρωπαϊκά παιχνίδια με ποδόσφαιρο πρωτοβουλίας, θεαματικές επιθετικές ενέργειες, φαντεζί μεταγραφές που «θα μας ανεβάσουν επίπεδο». Ποιο ήταν το αποτέλεσμα μέχρι σήμερα?

Αποσπασματικές και εφήμερες «νίκες», τόσο για την πατρίδα όσο και για το Ελληνικό ποδόσφαιρο μέσα σε ένα –γενικά- γκρίζο περιβάλλον, που τελικά ήταν μαύρο και άραχνο, για όσο στηριζόταν σε ψέματα, ευχολόγια και αυταπάτες (για παράδειγμα «Πύρρειες» διπλωματικές νίκες ή εκτός έδρας «διπλά» που στην επανάληψη γίνονταν συντριβές).

Για καλή μας τύχη, οι Έλληνες θεοί μας έδωσαν την ευκαιρία να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα, προτού καταστραφούμε ολοσχερώς. Η φετινή πρόκριση της εθνικής Ελλάδος, οι επιτυχίες Ολυμπιακού και ΠΑΟΚ, προήλθαν από την στόχευση σε ένα ορθολογικό, δουλεμένο, αξιόπιστο και ρεαλιστικό πλάνο, που έδωσε τη δυνατότητα στους ποδοσφαιριστές, να ανταποκριθούν σωστά σε ρόλους που μπορούν να ανταπεξέλθουν. Με λίγα λόγια, η πίστη ότι «αυτά μπορούμε, έτσι θα προσπαθήσουμε», απελευθέρωσε το ποδόσφαιρο μας, από ουτοπικές εμμονές, χαρίζοντας μας τη δόξα, μέσα από όραμα συμβατό με τις ιδιαιτερότητες μας. Μέσα από σκληρή δουλειά, λογική και αξιοπρέπεια. Όχι μόνο στα λόγια και στις εφημερίδες, αλλά στα έργα και τις πράξεις. Και ήρθε φυσιολογικά, χωρίς παρατράγουδα, με τον ίδιο τρόπο που συμβαίνει σε κάθε πολιτισμένη χώρα, εδώ και χρόνια.

Δεν πρέπει να μένουμε έκπληκτοι και αποσβολωμένοι, μπροστά στις «αναπάντεχες και ηρωικές επιτυχίες». Δεν πρέπει να σκεφτόμαστε επιπόλαια και επιφανειακά. Δεν πρέπει να παρασυρόμαστε από τους λαοπλάνους κάθε χώρου, που φουσκώνουν τα μυαλά και τις καρδιές των απλών ανθρώπων, για να καρπώνονται οι ίδιοι τα οφέλη.

Όσο κι αν φαίνεται παράξενο σε μερικούς, υπάρχει συνταγή επιτυχίας, και είναι κοινή τόσο στο ποδόσφαιρο όσο και στην πολιτική. Η συνταγή αυτή, συμβαδίζει με την απλή, κοινή λογική, και τίποτα περισσότερο.

Παρότι σήμερα, φαίνεται να επικρατεί η απαισιοδοξία και η μιζέρια, τα πάντα ξεκινούν από τη σωστή «ανάγνωση» του υλικού που έχει στη διάθεση του ο κάθε Πρωθυπουργός ή ο κάθε τεχνικός ποδοσφαίρου. Όπως δε γίνεται να μετατραπεί από τη μια στιγμή στην άλλη η χώρα μας σε «Γερμανία», όσο και να το ευχόμαστε ή να το απαιτούν επιτακτικά οι εταίροι μας, έτσι δεν είναι δυνατόν, μέσα σε μια σεζόν, να μεταμορφωθεί ο Παναθηναϊκός σε Ρεάλ Μαδρίτης. Όσοι Άραβες και να επενδύσουν στην ομάδα. Όσα πακέτα βοήθειας να πάρουμε και όσες μεταρρυθμίσεις να ψηφιστούν με τραγικό κόστος για τον πολίτη. Δεν υπάρχει πριγκίπισσα να φιλήσει το βάτραχο, στην αληθινή ζωή. Τίποτα δε μας έχει χαριστεί. Τίποτα δε χαρίζεται.

Τα πάντα όμως κερδίζονται. Και στο ποδόσφαιρο και στην πολιτική.

Μέσα από τη διαχρονική προσήλωση, σε λογικά και μελετημένα μοντέλα, την πίστη στις πραγματικές μας δυνατότητες, το ρεαλισμό και την αλήθεια, και πάνω απ όλα, στη σκληρή δουλειά. Δηλαδή με εργαλεία που διαθέτουν οι πολιτισμένες κοινωνίες (και ομάδες) που θέλουν να εξελιχθούν και να παράγουν πορείες και επιτυχίες αντίστοιχες με τις προσπάθειες τους.

Πόσο ακόμα θα αγνοούμε αυτή την απλή διαπίστωση?